Oznaczanie treści AI: obowiązki z AI Act od 2 sierpnia 2026 r.
Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązują nowe zasady oznaczania treści generowanych przez AI. Sprawdź, kim jesteś w świetle AI Act i jakie obowiązki transparentności Cię dotyczą.
Chatbot na infolinii, artykuł podsumowany przez AI, zdjęcie „ożywione” w kilka sekund - sztuczna inteligencja coraz częściej tworzy treści, których pochodzenia nie widać na pierwszy rzut oka. AI Act, czyli unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji, wprowadza w tym zakresie konkretne obowiązki transparentności: część treści generowanych przez AI trzeba oznaczyć, a użytkowników - poinformować, że rozmawiają z systemem AI. Choć przepisy AI Act weszły w życie już w 2024 r., poszczególne grupy obowiązków zaczynają być stosowane etapami. Ostatnio, na mocy przyjętego Digital Omnibus on AI - rozporządzenia zmieniającego treść AI Act - zmieniono część przepisów, w tym terminy ich stosowania.
Z tego artykułu dowiesz się na czym polegają obowiązki transparentności z art. 50 AI Act, które zaczęły obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r. Dowiesz się, czy jesteś objęty obowiązkami transparentności oraz co musisz zrobić, aby być zgodnym z AI Act. Przy każdym obowiązku znajdziesz tabele z praktycznymi przykładami z Wytycznych Komisji Europejskiej - pokazującymi, kiedy przepis trzeba zastosować, a kiedy dana sytuacja jest z niego wyłączona.
Jakie przepisy AI Act już obowiązują?
Od 2 lutego 2025 r. obowiązują przepisy ogólne oraz zakaz stosowania praktyk uznanych za niedopuszczalne (rozdział I i II AI Act). Wyjątkiem są dwie nowo dodane praktyki zakazane - dotyczące generowania treści przedstawiających intymne części ciała lub czynności seksualne osoby możliwej do zidentyfikowania oraz treści stanowiących pornografię dziecięcą - które zaczną obowiązywać od 2 grudnia 2026 r.
Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązują opisywane w tym artykule obowiązki dotyczące przejrzystości (transparentności) wynikające z art. 50 AI Act.
Kim jesteś w świetle AI Act?
Zanim sprawdzisz, jakie obowiązki Cię dotyczą, odpowiedz sobie na pytania: w jakim kontekście korzystasz z AI i kim jesteś w świetle AI Act?
Ogólne wyłączenia ze stosowania AI Act znajdziesz w art. 2 AI Act - w wymienionych niżej przypadkach rozporządzenie AI Act nie ma zastosowania. Oto kilka przykładów:
Ogólne wyłączenia ze stosowania AI Act znajdziesz w art. 2 AI Act - w wymienionych niżej przypadkach rozporządzenie AI Act nie ma zastosowania. Oto kilka przykładów:
- Działalność pozazawodowa - Jeśli korzystasz z AI jako osoba prywatna, w ramach czysto osobistej działalności niezwiązanej z pracą zawodową, AI Act Cię nie dotyczy. Takie wyłączenie wynika wprost z art. 2 ust. 10 AI Act.
- Działalność badawczo-rozwojowa - Jeśli prowadzisz działalność badawczą, testową lub rozwojową dotyczącą systemów AI lub modeli AI przed wprowadzeniem ich do obrotu lub oddaniem do użytku (R&D), przepisy AI Act Cię nie obejmują - pod warunkiem że testy nie są prowadzone w warunkach rzeczywistych. Podobnie AI Act nie ma zastosowania do systemów AI lub modeli AI (w tym ich wyników) rozwiniętych i oddanych do użytku wyłącznie do celów badań naukowych.
- Bezpieczeństwo narodowe i ściganie przestępstw - wyłączenia obejmują też wykorzystanie AI związane z bezpieczeństwem narodowym, celami wojskowymi oraz ściganiem przestępstw i współpracą sądową.
Zakres obowiązków transparentności, które obowiązują od 2 sierpnia 2026 r. na podstawie art. 50 AI Act, zależy od tego, czy jesteś dostawcą systemu AI, czy podmiotem stosującym system AI. To rozróżnienie jest kluczowe - inny zakres obowiązków ma twórca chatbota, a inny firma, która z gotowego narzędzia AI po prostu korzysta.
Dostawca systemu AI
Art. 3 pkt 3 AI Act
Dostawcą jest osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, agencja lub inny podmiot, który rozwija system AI lub model AI ogólnego przeznaczenia lub zleca rozwój systemu AI lub modelu AI ogólnego przeznaczenia oraz które - odpłatnie lub nieodpłatnie - pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku system AI.
Dostawcą będziesz więc zarówno wtedy, gdy stworzysz aplikację (np. chatbota) pod własną nazwą i korzystasz z niej na własne potrzeby, jak i wtedy, gdy działasz komercyjnie i wprowadzasz system AI do obrotu. Dostawcą jesteś też wówczas, gdy zmodyfikujesz działanie istniejącego systemu AI, dostosowując go do własnych potrzeb (np. przez użycie własnych danych treningowych), a następnie wprowadzisz go do obrotu pod własną nazwą.
Podmiot stosujący system AI
Art. 3 pkt 4 AI Act
Podmiotem stosującym jest osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, agencja lub inny podmiot, które wykorzystują system AI, nad którym sprawują kontrolę, z wyjątkiem sytuacji, gdy system AI jest wykorzystywany w ramach osobistej działalności pozazawodowej.
Sprawowanie kontroli nad systemem AI oznacza podejmowanie decyzji o jego wdrożeniu oraz o sposobie faktycznego korzystania z systemu (w tym z jego wyników). Nie musi to oznaczać technicznej kontroli nad działaniem systemu AI - wystarczy, że to Ty decydujesz o celach i sposobie korzystania z systemu.
Wytyczne Komisji Europejskiej pokazują na przykładach, kto jest, a kto nie jest podmiotem stosującym system AI. Oto przyklady:
- Jeśli jako pracownik lub wykonawca świadczysz usługi b2b na rzecz agencji marketingowej w danym projekcie, sam nie jesteś podmiotem stosującym. Podmiotem stosującym pozostaje agencja marketingowa - to ona angażuje osoby trzecie do obsługi systemu, na własną odpowiedzialność i pod własną kontrolą.
- Podmiot, który jedynie zleca agencji reklamowej wyprodukowanie reklamy, nie podejmując decyzji i nie sprawując kontroli nad tym, czy i jak agencja wykorzystuje sztuczną inteligencję w procesie produkcji, nie jest podmiotem stosującym. Pozostaje nim agencja.
Obowiązki dostawców systemów AI (art. 50 AI Act)
Na podstawie powyższych definicji, wiesz, że jesteś dostawcą systemu AI. Jakie obowiązki Cię dotyczą? W uproszczeniu:
- W przypadku systemu AI wchodzącym w bezpośrednią interakcję z człowiekiem - poinformowanie użytkownika, że wchodzi w interakcję z systemem AI,
- W przypadku systemu AI generującym treści - oznakowanie tych treści jako wytworzonych przez AI.
Poniżej dokładne omówienie obowiązków wraz z praktycznymi przykładami.
1. Informowanie o interakcji z systemem AI
Jako dostawca musisz zapewnić, że osoby, które wchodzą w bezpośrednią interakcję z Twoim systemem AI (przeznaczonym do takiej interakcji), wiedzą, że rozmawiają z systemem sztucznej inteligencji, a nie z człowiekiem. Wyjątkiem jest sytuacja, w której jest to oczywiste z punktu widzenia przeciętnego użytkownika.
- Kiedy nie ma interakcji z człowiekiem? Systemy, które zbierają dane w tle i nie nawiązują wymiany z ludźmi (np. systemy kontroli dostępu oparte na rozpoznawaniu twarzy), nie liczą się jako systemy wchodzące w interakcję z człowiekiem. To samo dotyczy automatycznych tłumaczeń czy narzędzi do transkrypcji - one też nie wchodzą w bezpośrednią interakcję z osobą fizyczną.
- Co znaczy „bezpośrednia” interakcja? Zazwyczaj bezpośrednia interakcja zachodzi w czasie rzeczywistym lub zbliżonym do rzeczywistego. Nie będzie ona bezpośrednia np. wtedy, gdy pracownik obsługi klienta korzysta z narzędzia AI, żeby ułatwić sobie przygotowanie odpowiedzi na czacie - w takiej sytuacji to pracownik, a nie system AI, prowadzi rozmowę z klientem.
Z obowiązku informowania zwalnia sytuacja, w której wejście w interakcję z systemem AI jest oczywiste z punktu widzenia osoby fizycznej. Co to w praktyce oznacza? Po pierwsze „sztuczny” charakter interakcji musi być oczywisty, a po drugie osoba fizyczna powinna rozumieć, że wchodzi w interakcję z systemem. Dlatego dostawcy powinni najpierw sprawdzić, do kogo kierują system - inaczej oceni się narzędzie stworzone dla specjalistów IT, a inaczej narzędzie skierowane do seniorów. Podobnie z drugim kryterium: inaczej oceni się system, który tonem głosu lub interfejsem przypomina rozmowę z człowiekiem, a inaczej taki, który wygląda i brzmi zupełnie „maszynowo”.
| Bezpośrednia interakcja z osobami fizycznymi | Asystenci głosowi AI, chatboty/agenci konwersacyjni w różnych kontekstach (usługi publiczne, obsługa klienta, obsługa skarg, e-commerce, finanse, opieka zdrowotna, edukacja itp.) |
|---|---|
| Bezpośrednia interakcja z osobami fizycznymi | Infolinie AI (AI hotline) do zgłaszania incydentów, oszustw lub innych zdarzeń; (humanoidalne) roboty/koboty; towarzysze AI; roboty-zwierzęta towarzyszące; awatary AI (np. w środowiskach VR) |
| Bezpośrednia interakcja z osobami fizycznymi | Boty AI w mediach społecznościowych, agenci kodujący i inni agenci AI zdolni do bezpośredniej interakcji z osobami fizycznymi (także w złożonych architekturach wieloagentowych) |
| Interakcja człowieka z AI nie jest „oczywista” | Robot towarzyszący (zwierzę-AI) bardzo podobny do naturalnego odpowiednika, imitujący typową interakcję człowiek–zwierzę, budzący wątpliwości co do natury interakcji |
| Interakcja człowieka z AI nie jest „oczywista” | Systemy AI w środowiskach immersyjnych (VR/AR) z realistycznymi awatarami/głosami przypominającymi ludzi, gdy użytkownicy (zwłaszcza dzieci, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami) mogą nie odróżnić interakcji z człowiekiem od interakcji z AI |
| Interakcja człowieka z AI nie jest „oczywista” | Chatboty AI osadzone na platformach internetowych lub w narzędziach wsparcia (helpdeski), gdy użytkownicy wprost wchodzą w interakcję i otrzymują odpowiedzi AI, które mogą odbierać jako wygenerowane przez człowieka |
| Systemy dostępne publicznie do zgłaszania przestępstw | Chatboty policyjne AI udostępniane na oficjalnych stronach/aplikacjach policji do zgłaszania przestępstw lub skarg |
| Systemy dostępne publicznie do zgłaszania przestępstw | Telefoniczne infolinie AI obsługiwane przez policję lub inne organy ścigania |
| Systemy dostępne publicznie do zgłaszania przestępstw | Infolinie/portale AI do zgłaszania oszustw finansowych, prowadzone przez instytucje finansowe lub organy publiczne. System sztucznej inteligencji współpracuje z użytkownikiem w celu zebrania szczegółów, kategoryzowania zgłoszeń i ustalania priorytetów spraw, podczas gdy pracownik organu ścigania weryfikuje informacje przed podjęciem jakichkolwiek działań. |
| Systemy dostępne publicznie do zgłaszania przestępstw | Wirtualni asystenci do zbierania zeznań świadków, za pomocą których ofiary/świadkowie mogą przekazywać informacje. |
| Brak bezpośredniej interakcji z człowiekiem | Tradycyjne roboty przemysłowe wspomagane AI działające w zamkniętym środowisku przemysłowym, nieprzeznaczone do interakcji z ludźmi (np. roboty montażu elektronicznego) |
|---|---|
| Brak bezpośredniej interakcji z człowiekiem | Systemy rekomendacji wspomagane AI, filtry antyspamowe, narzędzia do automatycznego tłumaczenia lub transkrypcji |
| Brak bezpośredniej interakcji z człowiekiem | Wyszukiwanie i pobieranie informacji wspomagane AI bez generowania lub modyfikowania treści |
| Brak bezpośredniej interakcji z człowiekiem | Techniki autouzupełniania tekstu/kodu, systemy uwierzytelniania/rozpoznawania biometrycznego, backendowe systemy wspomagania decyzji, gdzie użytkownik widzi tylko wynik AI bez możliwości bezpośredniej interakcji |
| Brak bezpośredniej interakcji z człowiekiem | Systemy predykcyjnego utrzymania i optymalizacji w fabrykach, wspomagana AI wizualizacja produktów (np. wirtualna przymierzalnia), jednorazowe narzędzia planowania trasy, transkrypcja rozmów z klientami do analizy behawioralnej |
| „Oczywistość” interakcji człowieka z AI | Chatboty do pomocy i przeglądu kodu, dostępne wyłącznie dla profesjonalnych programistów, którzy z racji wiedzy i kontekstu nie oczekują interakcji z człowiekiem |
| „Oczywistość” interakcji człowieka z AI | Wewnętrzny asystent dla odpowiednio przeszkolonego, świadomego AI personelu (np. HR, prawny, zakupowy, compliance, IT support) |
| „Oczywistość” interakcji człowieka z AI | Interaktywne systemy AI przeznaczone wyłącznie dla odpowiednio przeszkolonych profesjonalistów medycznych, wspierające diagnozę i leczenie |
| „Oczywistość” interakcji człowieka z AI | Ambient AI (działająca w tle) wbudowana w urządzenia domowe, z funkcjonalnością ograniczoną do obsługi urządzenia |
| „Oczywistość” interakcji człowieka z AI | Interakcje z postaciami NPC (non-playable characters) wspomaganymi AI w grze jednoosobowej, gdy charakter gry jasno wskazuje, że żadna inna osoba fizyczna nie może w niej uczestniczyć |
2. Oznakowanie generatywnej AI
Jako dostawca systemu AI, w tym systemu AI ogólnego przeznaczenia, który generuje treści w postaci syntetycznych dźwięków, obrazów, wideo lub tekstu, musisz zadbać o to, by wyniki systemu AI były oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i były wykrywalne jako treści sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane przez AI.
Obowiązek oznaczenia treści generowanych przez AI nie obowiązuje, gdy system AI pełnił jedynie funkcję wspomagającą przy standardowej edycji albo nie zmienił w istotny sposób danych wejściowych ani ich znaczenia.
| Zmiany semantyczne | Podsumowania tekstu generowane przez AI; parafrazowanie/przepisywanie tekstu zmieniające styl, strukturę i znaczenie wykraczające poza zwykłą korektę gramatyczną/stylistyczną |
|---|---|
| Zmiany semantyczne | Usunięcie, zastąpienie lub wstawienie obiektów lub osób w istniejących obrazach i filmach, zmieniające znaczenie i istotę treści; zamiana twarzy lub istotna modyfikacja twarzy |
| Zmiany semantyczne | Synteza realistycznej mowy głosem konkretnej osoby lub generowanie realistycznego filmu przedstawiającego zdarzenia, które nie miały miejsca; zmiana kształtu ciała lub koloru skóry osoby; skrajne rozjaśnianie/przyciemnianie/zmiany koloru i kontrastu zmieniające znaczenie i przekaz treści |
| Zmiany semantyczne | Tworzenie kompozytowych obrazów lub klipów wideo modyfikujących przedstawienie osób, obiektów, wydarzeń lub faktów; inne istotne zmiany treści |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Korekta gramatyczna i pisowni, drobne poprawki językowe/stylistyczne niezmieniające istoty, znaczenia, stylu ani przekazu tekstu; tłumaczenia tekstu generowane przez AI. |
|---|---|
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Formatowanie, konwersje formatu, kompresja techniczna, redukcja/usuwanie szumów dla poprawy czytelności/widoczności, bez zmiany znaczenia lub istoty treści |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Drobne kadrowanie, drobne korekty koloru, rozjaśnianie, przyciemnianie, wyostrzanie dla poprawy czytelności/widoczności lub inne standardowe korekty techniczne |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Usuwanie plamek kurzu spowodowanych brudnym obiektywem/sensorem, usuwanie efektu czerwonych oczu, usuwanie/zamazywanie tła widocznego w oryginalnym pliku, pikselizacja lub rozmycie twarzy |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Przeskalowanie klipu wideo, kompresja i korekcja zakresu dynamiki, ograniczona stabilizacja obrazu |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Standardowe korekty koloru i kontrastu, drobne zmiany prędkości odtwarzania, drobne korekty wypoziomowania horyzontu, filtry pikselowe, kolorowanie obrazów czarno-białych i odwrotnie |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Wypełnianie pikseli dla dopasowania proporcji obrazu, automatyczne klipy przejściowe i inne niesubstancjalne edycje kosmetyczne/techniczne |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Techniczne przetwarzanie lub rekonstrukcja obrazów medycznych w urządzeniach medycznych (adnotacje, ramki, kontury, mapy cieplne) |
| Standardowa edycja i drobna korekta/zmiana | Transkrypcje rozmów; treści, które jedynie przekształcają autentyczny wkład człowieka za pomocą technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnościami (np. AAC, CNV), ponieważ nie zmieniają semantycznie znaczenia treści |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Treści generowane przez system sztucznej inteligencji w oparciu o proste przetwarzanie danych, które nie są specjalnie generowane ani manipulowane przez sztuczną inteligencję (na przykład renderowana klatka) |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Dane wyjściowe, które jedynie odtwarzają istniejące treści lub umożliwiają prezentację lub układ już istniejących treści, np. system rekomendacji playlist muzycznych, które wybierają treści na podstawie preferencji użytkownika, bez tworzenia nowych treści lub manipulowania treścią. Podobnie - systemy AI wykorzystywane w wewnętrznych procesach analitycznych, które wyodrębniają i strukturyzują dane. |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Dane wejściowe i wyjściowe, które stanowią jedynie obserwacje, rejestracje lub transmisję danych ze środowisk fizycznych lub wirtualnych, które nie są generowane ani manipulowane przez AI, np. dane dotyczące zużycia rejestrowane przez liczniki AI, pomiary częstotliwości i napięcia sieci oraz rejestrowanie danych lokalizacji GPS z pojazdów. |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Krótkie sekwencje liczb, symboli lub liter (pojedyncze słowa, podpisy obrazów, tekst alternatywny, etykiety UI, etykiety skali ikon) |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Kod źródłowy rozumiany jako treść napisana w języku programowania, skryptowym, zapytań lub konfiguracji, przeznaczona do interpretacji, kompilacji lub wykonania przez system komputerowy. Komentarze w języku naturalnym i informacje kontekstowe. Zestawy narzędzi programistycznych (w tym SDK, SQL, YAML, JSON, API, biblioteki oprogramowania) |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Wyniki systemu AI przeznaczone wyłącznie do komunikacji maszyna–maszyna bez ekspozycji na ludzi (np. komunikacja agent–agent, sygnały antyspamowe) |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Wyniki używane wyłącznie w zamkniętych środowiskach w procesach przemysłowych i rozwoju produktów (np. film, animacja, gry, reklama), chyba że stanowią końcowy wynik w formie treści wygenerowanego lub zmanipulowanego przez AI audio/obraz/wideo/tekst. W takich przypadkach jedynie finalny produkt z etapów procesu musi być oznaczony i wykrywalny. |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Wyniki generowane przez AI ściśle techniczne (np. projekty inżynieryjne, przemysłowe procesy produkcyjne, instrukcje techniczne, dane z predykcyjnego utrzymania ruchu), przeznaczone wyłącznie dla ograniczonej, wcześniej określonej liczby osób działających zawodowo wewnątrz organizacji dostawcy i wdrażającego, niemające być udostępniane poza firmą |
| Wygenerowane treści, których obowiązek nie dotyczy | Generowanie treści w czasie rzeczywistym, ulotnych i konsumowanych natychmiast, bez zapisywania czy dalszego rozpowszechniania (np. w grach wideo, aplikacjach VR), gdy znakowanie nie jest technicznie wykonalne, a odbiorcy treści są świadomi, że treść została wygenerowana przez AI (np. są informowani przez powiadomienie w trakcie sesji). |
Obowiązki podmiotów stosujących system AI
Jeśli jesteś podmiotem stosującym system AI, dotyczą Cię obowiązki w zakresie:
- Poinformowania odbiorców o wykorzystaniu systemów rozpoznawania emocji lub systemów kategoryzacji biometrycznej,
- Oznaczenia treści będących deepfake’ami,
- Oznaczenia treści wygenerowanych przez AI publikowanych w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym.
Poniżej omówienie obowiązków wraz z praktycznymi przykładami.
1. Rozpoznawanie emocji lub kategoryzacja biometryczna
Jeśli jako podmiot stosujący korzystasz z systemu rozpoznawania emocji lub systemu kategoryzacji biometrycznej, musisz poinformować osoby, wobec których system jest stosowany, o samym fakcie jego stosowania. Dane osobowe przetwarzaj przy tym zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych (w tym RODO).
System rozpoznawania emocji to system sztucznej inteligencji, który identyfikuje lub wnioskuje o emocjach czy zamiarach osób fizycznych na podstawie ich danych biometrycznych. Warto podkreślić, że każdy taki system jest klasyfikowany jako system wysokiego ryzyka, a jego wykorzystanie w obszarze pracy i edukacji jest wprost zabronione.
System kategoryzacji biometrycznej to z kolei system, który przypisuje osoby fizyczne do określonych kategorii na podstawie ich danych biometrycznych - chyba że pełni funkcję pomocniczą wobec innej usługi komercyjnej i jest absolutnie niezbędny z obiektywnych przyczyn technicznych.
| Rozpoznawanie emocji | Centralnie umieszczony komunikat powitalny (pop-up) przed uruchomieniem gry komputerowej, informujący, że twarz gracza jest rejestrowana w celu uchwycenia jego emocji |
|---|---|
| Kategoryzacja biometryczna | Widoczna informacja przy każdym wejściu do sali wystawowej, informująca, że wizerunki twarzy odwiedzających są rejestrowane w celu przypisania ich do określonej grupy wiekowej |
| Przeciwdziałanie przestępczości | Systemy AI wykorzystujące kategoryzacje biometryczną i rozpoznawanie emocji, których wykorzystanie jest dozwolone z mocy prawa do celów wykrywania przestępstw, przeciwdziałania im i prowadzenia postępowań przygotowawczych, z zastrzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń w zakresie praw i wolności osób trzecich oraz zgodnie z prawem UE. |
|---|
2. Deepfake
Jeśli jako podmiot stosujący korzystasz z systemu AI, który generuje obrazy, treści audio lub wideo stanowiące deepfake albo manipulujesz takimi treściami, musisz ujawnić, że zostały one wygenerowane lub zmanipulowane przez AI.
Pewne uproszczenie dotyczy treści będących częścią dzieła o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym, fikcyjnym lub podobnym charakterze - w takim przypadku obowiązek transparentności ogranicza się do ujawnienia istnienia wygenerowanych lub zmanipulowanych treści w sposób, który nie utrudnia odbioru czy korzystania z utworu. Nie oznacza to jednak, że obowiązek oznaczenia nie istnieje.
Deepfake to wygenerowane lub zmanipulowane przez AI obrazy, treści dźwiękowe lub wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia, które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe.
Wygenerowana treść musi być „znacząco” podobna do rzeczywistego „przedmiotu” - to podmiot stosujący ocenia stopień tego podobieństwa. Sam „przedmiot” powinien istnieć naprawdę, choć wystarczy, że jest prawdopodobne, że istnieje lub istniał. Może to być osoba, obiekt (np. budynek, dzieło sztuki, maszyna), miejsce, byt (np. zwierzę) lub zdarzenie (np. wydarzenie historyczne, usługa konsumencka czy profesjonalna) - o ile wygląda autentycznie lub może zostać uznane za prawdziwe.
| Deepfake | Obraz zmanipulowany przez AI przedstawiający dwóch prawdziwych piłkarzy przed budynkiem przypominającym stadion |
|---|---|
| Deepfake | Dźwięk wygenerowany przez AI z klonowaniem głosu stałych prowadzących podcastu i gościa, omawiających wydarzenia |
| Deepfake | Film wygenerowany przez AI przedstawiający osobę przypominającą polityka wygłaszającego przemówienie |
| Deepfake | Film wygenerowany przez AI przedstawiający celebrytę-influencera w kontekście reklamowym/promocyjnym |
| Deepfake | Film wygenerowany przez AI z realistycznym syntetycznym awatarem CEO gratulującym pracownikom wyników firmy |
| Deepfake | Obraz produktu wygenerowany przez AI w reklamie/opakowaniu, mogący wpłynąć na percepcję odbiorców (np. produkt wygląda inaczej/lepiej niż w rzeczywistości) |
| Treść niebędąca deepfake'em | Obraz wygenerowany przez AI przedstawiający scenę ze sfinksem lecącym nad Wieżą Eiffla |
|---|---|
| Treść niebędąca deepfake'em | Film wygenerowany przez AI przedstawiający myszy kłócące się w ludzkim języku o najlepszy rodzaj sera, w ramach kampanii reklamowej producenta sera |
| Treść niebędąca deepfake'em | Replikacja głosu AI dla postaci fikcyjnych (np. audiobooki, gry, animacja), gdy nie ma wprowadzenia w błąd co do tożsamości narratorów |
| Treść niebędąca deepfake'em | Audycja radiowa zmanipulowana przez AI, dostosowująca techniczne parametry dźwięku (np. normalizacja głośności, redukcja szumów, kompresja) bez zmiany wypowiadanych słów ani sposobu mówienia |
| Treść niebędąca deepfake'em | Kreskówka wygenerowana przez AI na podstawie istniejącego obrazu przedstawiającego wydarzenie historyczne |
| Treść niebędąca deepfake'em | Film prezentera naukowego programu telewizyjnego przemierzającego góry, ilustrowany animacją tła zmanipulowaną przez AI, pokazującą topnienie lodowców |
| Treść niebędąca deepfake'em | Fikcyjne środowiska (np. fikcyjne lasy i zamki) wygenerowane przez AI w grach wideo |
| Treść niebędąca deepfake'em | Filmy, w których prawdziwi, niezmanipulowani przez AI aktorzy grają na tle wygenerowanym przez AI (np. fikcyjny step, historyczne budynki starożytnych miast) |
| Treść niebędąca deepfake'em | Prawdziwy produkt (np. samochód) pokazany w reklamie na tle wygenerowanym przez AI, o ile reklama nie wprowadza odbiorców w błąd co do rzeczywistego wyglądu i cech produktu |
3. Tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym
Jeśli jako podmiot stosujący korzystasz z systemu AI, który generuje tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym albo manipulujesz takim tekstem, musisz ujawnić, że został on sztucznie wygenerowany lub zmanipulowany.
Wyjątek obowiązuje wtedy, gdy treści wygenerowane przez AI zostały poddane weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej i gdy za publikację treści odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna.
| Tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Podsumowanie artykułu napisanego przez człowieka na stronie gazety, dotyczące decyzji rady miejskiej, wygenerowane przez AI |
|---|---|
| Tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Fragmenty artykułu na stronie lifestylowej porównującego wpływ różnych diet na chorobę u kobiet w średnim wieku, zmanipulowane przez AI |
| Tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Raporty korporacyjne zawierające informacje dla inwestorów, publikowane na stronie spółki giełdowej, zmanipulowane przez AI |
| Tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Wiadomość na profilu instytutu meteorologicznego w mediach społecznościowych, ostrzegająca obywateli przed burzową pogodą, wygenerowana przez AI |
| Teksty, które nie zostały poddane kontroli przez człowieka - wymóg oznaczenia | Strona internetowa, na której publikowane są artykuły o polityce UE wygenerowane przez AI, bez celowego przeglądu ani kontroli redakcyjnej człowieka |
| Teksty, które nie zostały poddane kontroli przez człowieka - wymóg oznaczenia | Artykuły wygenerowane przez AI, sprawdzane i edytowane przez inny system AI, gdy redaktor-człowiek dokonuje jedynie powierzchownej kontroli gramatycznej przed publikacją |
| Teksty, które nie zostały poddane kontroli przez człowieka - wymóg oznaczenia | Samodzielnie opublikowana książka o zmianach klimatu, wygenerowana przez AI, udostępniona na platformie e-commerce, która nie przeszła żadnego przeglądu ze strony właściwej osoby fizycznej lub prawnej (ani ze strony platformy) |
| Tekst, który nie jest publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Powieści fantasy wygenerowane przez AI |
|---|---|
| Tekst, który nie jest publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Tekst zmanipulowany przez AI będący częścią reklamy lub opisu produktu firmy (bez twierdzeń dotyczących np. zdrowia, bezpieczeństwa konsumentów czy zrównoważonego rozwoju) |
| Tekst, który nie jest publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Podsumowanie wiadomości wygenerowane przez chatbota, dostępne wyłącznie dla użytkownika, który wprowadził zapytanie |
| Tekst, który nie jest publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym | Tekst zmanipulowany przez AI sporządzony przez konsultanta jako porada dla klienta dotycząca zgodności z obowiązującymi przepisami |
| Teksty objęte przeglądem redakcyjnym/kontrolą człowieka, za które odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna | Artykuł w gazecie zmanipulowany przez AI lub podsumowanie artykułu wygenerowane przez AI, poddane kontroli redaktora naczelnego, przy czym odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba prawna wydająca gazetę |
| Teksty objęte przeglądem redakcyjnym/kontrolą człowieka, za które odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna | Blog akademicki zmanipulowany przez AI, który przeszedł wewnętrzną recenzję (peer review), a odpowiedzialność redakcyjną ponosi zarządzające nim centrum badawcze |
| Teksty objęte przeglądem redakcyjnym/kontrolą człowieka, za które odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna | Ostrzeżenia dla ludności wygenerowane przez AI, zatwierdzone przez urzędnika publicznego przed rozesłaniem do obywateli, pod odpowiedzialnością właściwej agencji ochrony ludności |
| Teksty objęte przeglądem redakcyjnym/kontrolą człowieka, za które odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna | Raporty zrównoważonego rozwoju wygenerowane przez AI, publikowane na stronie spółki giełdowej, poddane przeglądowi przez odpowiednich specjalistów (np. dział compliance) |
| Teksty objęte przeglądem redakcyjnym/kontrolą człowieka, za które odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna | Tłumaczenie artykułu napisanego przez człowieka, wspomagane przez AI, które przeszło przegląd przez człowieka |
Zakończenie
Od 2 sierpnia 2026 r. każdy, kto korzysta zawodowo z chatbota, generuje treści za pomocą AI albo publikuje teksty wspomagane sztuczną inteligencją, powinien wiedzieć, czy i jak oznaczyć takie treści.
Zanim wdrożysz nowy system AI albo zaczniesz korzystać z gotowego narzędzia, warto ustalić, czy system spełnia definicję systemu AI zgodnie z AI Act. Następnie zastanów się, czy jesteś dostawcą, czy podmiotem stosującym system AI - bo od tego zależy zakres Twoich obowiązków. Sprawdź też, czy Twój system ma funkcjonalności, które zostały opisane w artykule. Jeśli tak - możesz być zobowiązany na podstawie AI Act. Wytyczne Komisji Europejskiej wskazują wiele przykładów, kiedy obowiązki mają zastosowanie i kiedy występują wyłączenia.
Jestem radcą prawnym z doświadczeniem w obszarze compliance i pasją do prawa nowych technologii. Na blogu znajdziesz treści dotyczące prawa IT – compliance, AI, cyberbezpieczeństwa, RODO, e-commerce oraz prawa autorskiego.
Nr wpisu: KT5201